بهترین شرایط نگهداری و تکثیر اسپاتی فیلوم

اسپاتی فیلوم

مقدمه

گل اسپاتی فیلوم از خانواده شیپوری بومی مناطق گرمسیری آمریکا مانند آمریکای مرکزی و کلمبیا می باشد. اسپاتی فیلوم حدود ۴۰ گونه دارد که به عنوان گیاهی گلدانی و آپارتمانی طرفداران بیشماری پیدا کرده است.
گیاه اسپاتی فیلوم چند ساله، علفی و همیشه سبز است که گلهای سفید رنگی زینت بخش آن می‌شود. برگ های اسپاتی فیلوم سبز براق و نوک تیز است. این گل تا ارتفاع 45 الی 60 سانتیمتر رشد می کند.توجه کنید که تمامی قسمت های این گیاه در صورت مصرف و خورده شدن سمی هستند. اسپاتی فیلوم به دلیل خاصیت تصفیه کنندگی هوا و مقاوم بودن به نور کم، انتخاب مناسبی برای اداره ها ، بانک ها و منازل می باشد. 
گل های این گیاه معمولا در اواخر زمستان و در طی فصل بهار و تابستان شکل می گیرد و عمر نسبتا طولانی از چهار تا ده هفته دارد. حتی ممکن است که در طی سال دو مرتبه شاهد گلدهی این گیاه باشیم.
در این مقاله روش تکثیر اسپاتی فیلوم به علاوه شرایط نگهداری این گیاه زیبا را به همراه بیماری و عارضه های فیزیولوژیک متداول آن با روش درمانی مناسب به تفصیل بیان خواهیم کرد. در پایان به سوالات رایج و متداول شما خوانندگان عزیز در مورد اسپاتی فیلوم پاسخ داده شده است.

5 نکته ضروری برای نگهداری اسپاتی فیلوم

اسپاتی فیلوم از محبوب ترین گیاهان آپارتمانی به شمار می رود. این گیاه نگهداری آسانی دارد و به خانه شما زیبایی می بخشد. با یادگیری تکنیک های مراقبت صحیح از گل اسپاتی فیلوم، سال آینده فضای با طراوتی در منزلتان خواهید داشت.

  1. انتخاب مکان مناسب برای اسپاتی فیلوم

    اسپاتی فیلوم بومی جنگل های گرمسیری مرطوب و پر سایه هستند. بنابراین در اکثر شرایط آب و هوایی نمیتوانند تمام طول سال را در بیرون از خانه باشند. با این وجود در محل کار یا خانه ، اسپاتی فیلوم را به مکانی گرم با رطوبت بالا منتقل کنید. به هیچ عنوان اسپاتی فیلوم را نزدیک پنجره نیمه باز یا حتی بسته اما نورگیر قرار ندهید. پنجره های شمالی یا غربی مکان مناسبی برای نگهداری اسپاتی فیلوم می باشند. از قرار گرفتن گیاه در معرض هوای سرد و آفتابی جلوگیری کنید. نور زیاد و سرما موجب چروکیدگی و قهوه ای شدن برگ های گیاه می شود.

    بسته به محل زندگیتان میتوانید اسپاتی فیلوم را در هوای گرم و مرطوب به بیرون از خانه و محیطی سایه دار مانند پاسیوهای خانگی انتقال دهید.
    اگر در منطقه گرمسیری زندگی میکنید گیاهتان را با خیالت راحت در تمام طول سال ، بیرون از خانه نگهداری کنید.

    مکان مناسب اسپاتی فیلوم
    مکان مناسب اسپاتی فیلوم
  2. آبیاری مناسب اسپاتی فیلوم

    بهترین مراقب از اسپاتی فیلوم آبیاری به موقع و اندازه است. فقط و فقط! در زمانی که خاک گلدان خشک شده است آب را به اندازه ای اضافه کنید که خاک خیس شود اما روی سطح خاک آبی باقی نماند. آبیاری کم نیز باعث پژمردگی، افتادگی برگ ها و در نهایت نابودی گیاه می شود. همچنین آب بیش از حد باعث پوسیدگی ریشه و بیماری های مهلک می شود. هفته ای یکبار در صورت خشک شدن خاک آبیاری کنید. در بعضی مواقع حتی توصیه میشود ابتدا اجازه دهید گیاه کمی پژمرده شود و سپس اسپاتی فیلوم را آبیاری کنید.

    آبیاری اسپاتی فیلوم
    آبیاری اسپاتی فیلوم
  3. مه پاشی برگ های اسپاتی فیلوم با اسپری آب

    در مناطق استوایی، اسپاتی فیلوم علاوه بر خاک مناسب هوای مرطوبی را در جنگل های گرمسیری تجربه می کندکه همین موضوع علت اصلی شادابی و طراوات بالای این گیاه در آن مناطق می باشد. بناربراین با اسپری آب بر روی برگ ها هوای شرجی و مرطوب را برای گیاهتان بوجود بیاورید. در تابستان به دلیل فصل رشد گیاه و افزایش شادابی و طراوت اسپات ، عمل مه افشانی را بیشتر از فصول دیگر انجام دهید.

    اسپاتی فیلوم به کلر حساس است . بنابراین ابتدا آب مورد استفاده برای آبیاری را 24 ساعت در دمای اتاق نگه دارید تا کلر آن بپرد سپس آن را به گلدان اضافه کنید.

    مه پاشی اسپاتی فیلوم
    مه پاشی اسپاتی فیلوم
  4. حذف برگ های مریض و آلوده گیاه

    اسپاتی فیلوم در مقایسه با گیاهان آپارتمانی دیگر نیاز به هرس زیادی ندارد. اما بنا بر هر دلیل اگر برگ های گیاهتان پژمرده یا قهوه ای شکل شد برای جلوگیری از اتلاف انرژی گیاه برای اندام مرده و خشک ، شما میتوانید آن قسمت را از تنه جدا کنید. برای این اقدام از قیچی تیز و ضدعفونی شده با الکل استفاده کنید و اندام آلوده را از نزدیکترین قسمت به سطح خاک ببرید.

    پژمردگی و قهوه ای رنگ شدن برگ ها اگر چه نشان میدهد فراموش کرده اید گیاه را آبیاری کنید! اما میتواند علائم یک عارضه فیزیولوژیک یا بیماری مهلک باشد. پس اگر با وجود آبیاری منظم قهوه ای شدن و پژمردگی را در گیاهتان مشاهده کردید به دنبال علائم جدی تر بیماری (که در پایین به شما توضیح خواهیم داد) و درمان آن باشید.

    هرس اسپاتی فیلوم
    هرس اسپاتی فیلوم
  5. کود دهی را با احتیاط انجام دهید!

    جدا از آبیاری و نور غیر مستقیم، گیاه شما به نگهداری زیادی نیاز ندارد. کود دهی و استفاده از مکمل های رشدی برای تغذیه و رشد بیشتر گیاه اسپاتی فیلوم نیاز نیست!. با این وجود اگر همچنان راغب به استفاده از کود هستند (به منظور طولانی کردن دوره گلدهی و یا رشد بیشتر شاخساره) دقت کنید که اسپاتی فیلوم به کود زیادی بسیار حساس است و سریع واکنش نشان می دهد. بدین منظور شما میتوانید از کود کامل (کود 20-20-20) با دستور مصرف یک چهارم قاشق چایی خوری را در یک لیتر آب حل کنید و در بهار و تابستان ماهی یکبار همراه آب آبیاری اضافه کنید.

    تغذیه اسپاتی فیلوم
    تغذیه اسپاتی فیلوم

تعویض گلدان و تکثیر اسپاتی فیلوم

اسپاتی فیلوم را می توانید از اواسط تا اواخر بهار تکثیر کنید. این گیاه به تدریج انبوه و گسترده می‌شود. بنابراین در زمان تکثیر گیاه می‌توان گیاه مادری را به دو یا سه دسته تقسیم کرد و هر قسمت را در گلدانی جداگانه کشت نمود. در ادامه 6 گام صحیح و اصولی در تعویض گلدان اسپاتی فیلوم را به تفصیل شرح خواهیم داد.

  1. تشخیص نشانه های تعویض گلدان در اسپاتی فیلوم

    اسپاتی فیلوم ها مانند تمامی گیاهان آپارتمانی تحت شرایط محیطی ایده آل در گلدان مناسب، رشد و توسعه بهتری را پیدا می کنند. وقتی گلدان اسپاتی فیلوم خیلی بزرگتر از سایز گیاه باشد بخاطر آب زیاد و حجم بالای آبیاری بعد از مدتی شاهد زرد شدن برگ های گیاه بدون هیچ دلیل مشخصی! خواهید بود. علاوه بر این شما ممکن است توده های ریشه گیاه را روی سطح خاک مشاهده کنید.

    به طور کلی اسپاتی فیلوم هر سال یا حداقل هر دوسال نیاز به تعویض گلدان دارد. در صورت مشاهده علائم ذکر شده در بالا سریعا اقدام به تعویض گلدان کنید.

    تعویض گلدان اسپاتی فیلوم
    تعویض گلدان اسپاتی فیلوم
  2. استفاده از گلدان سایز مناسب

    هنگام تعویض گلدان به منظور ایجاد فضای بیشتر برای توسعه و رشد ریشه مسلما باید ظرف بزرگتری از سایز قبلی را انتخاب کنید. گلدان جدید حداقل باید 5سانت قطر دهانه بیشتری نسبت به گلدان قدیمی داشته باشد. به طور کلی اسپاتی فیلوم نسبت به گلدان اولیه به قطر دهانه بیش از 25 سانتیمتر نیازی ندارد و در صورت تعویض گلدان و ماندن علائم زردی، قهوه ای شدن و یا پژمردگی شما باید علت این مشکلات را در موضوعی دیگر جستجو کنید.

    جنس گلدان اعم از پلاستیکی، سفالی و یا سرامیکی برای اسپاتی فیلوم فرقی ندارد و همه نوع گلدان برای این گیاه مناسب می باشد.
    اطمینان حاصل کنید که سوراخ های ته گلدان شما زهکش مناسبی برای خروج آب اضافی هستند. در صورت عدم خروج آب اضافی از ته گلدان ، بیماری پوسیدگی ریشه گیاه شما را از بین خواهد برد.

    گلدان اسپاتی فیلوم
    گلدان اسپاتی فیلوم
  3. از خاک بستر مخلوط خوب برای کاشت گیاه استفاده کنید

    همانطور که در بالا اشاره شد اسپاتی فیلوم بومی جنگل های مرطوب گرمسیری می باشد. خاک جنگل حاوی توده متراکمی از کنوپی ضخیم پر از مواد مغذی و آلی پوسیده می باشد که ریشه های این گیاه به طور پیوسته از آن تغذیه می کنند. بنابراین بستر مناسب اسپاتی فیلوم خاکی ست که شبیه خاک جنگل باشد. خاک گلدان اسپاتی فیلوم شامل درصد مساوی از پرلیت، ماسه و کمپوست پوسیده می باشد. در حالت ایده آل خاک شما باید سبک و متخلل و بدون بو باشد.

    خاک اسپاتی فیلوم
    خاک اسپاتی فیلوم
  4. انتقال گیاه به گلدان جدید

    گلدان را به قدری از خاک پر کنید که گیاهتان به راحتی در بالای آن بنشیند. در حالت ایده آل باید بعد از قرار دادن گیاه، فقط در اطراف آن خاک بریزید و اضافه آن برای استقرار بهتر به زیر ریشه ها برود. به عبارت ذیگر هنگام خاک ریختن ، گیاه نباید از جایی که مدنظر است تکان بخورد و خاک باید فقط نقش پوششی برای فضاهای خالی اطراف گلدان را ایفا کند. سپس با استفاده از بیلچه یا چنگک باغبانی خاک را به طور یکسان در اطراف گیاه پخش کنید. خاک قبلی چسبیده به ریشه گیاه را پاک نکنید و برای جلوگیری از صدمات تنش شما میتوانید از ترکیب خاکی مشابه گلدان قدیمی استفاده کنید. بعد از آبیاری اولیه و نشست خاک دوباره کمی خاک اضافه کنید. خاک گلدان بایستی 1.5 الی 2.5 سانت زیر لبه گلدان باشد.

    اگر گیاه به گلدان قدیمی چسبیده و جدا نمیشود ابتدا آن را پر از آب کنید و بعد از یه ساعت خیس خوردن به راحتی از دهانه گلدان خارج می شود.

    فصل تعویض گلدان اسپاتی فیلوم
    فصل تعویض گلدان اسپاتی فیلوم

     

  5. استفاده از قیم کنار گیاه تازه کاشته شده

    بعد از کاشت اسپاتی فیلوم در گلدان جدید ، ریشه ها قدرت نگه داشتن گیاه را ندارند. اسپاتی فیلوم در این حالت توان ایستاده ماندن را ندارد. شما برای مهار گیاه بهتر است چوب خشک را کنار ساقه اسپاتی فیلوم دفن کنید. فقط مواظب باشید چوب خشک به ریشه ها آسیب نرساند و برای چسبیدن قیم به ساقه از ریسمان نخی استفاده نمایید. زمانی که از استقرار محکم گیاه اطمینان حاصل شد، قیم را از گیاه جدا کنید.

    قیم گیاه اسپاتی فیلوم
    قیم گیاه اسپاتی فیلوم
  6. گیاهچه جدید تاج گیاه را به منظور تکثیر و کشت در گلدان دیگر جدا کنید

    تقسیم گیاه مادری از قسمت تاج به دو یا سه قسمت از راه های تکثیر و پرورش اسپاتی فیلوم به شمار می رود. پاجوش اسپاتی فیلوم از خوشه های برگی متراکم تشکیل شده است که از تنه اصلی گیاه مجزا می باشد.

    برای جدا کردن پاجوش ابتدا گیاه را از گلدان بیرون بیاورید. از قسمت بالای تاج شروع کنید و به آرامی ریشه های گیاه را از قسمت پایینی جدا کنید. طبیعی است که در هنگام عمل جداسازی پاجوش به قسمت هایی از ریشه آسیب وارد شود اما سعی کنید ریشه ها را نشکنید. بعد از جداسازی گیاهچه از تاج گیاه، آن را در گلدانی کوچک (که قطر آن از 15 سانت بیشتر نباشد) بکارید و تمامی مراقب های لازم را به عمل بیاورید.

    پاجوش اسپاتی فیلوم
    پاجوش اسپاتی فیلوم

امراض و بیماری های شایع اسپاتی فیلوم و روش های درمانی آن

  1. تشخیص نشانه های تشنگی گیاه و آبیاری بیش از حد

    یکی از متداول ترین مشکلات رشدی اسپاتی فیلوم رژیم آبیاری نادرست می باشد. کم آبی یا آبیاری بیش از حد، کلکسیونی از علائم را در اسپاتی فیلوم نشان میدهد که اکثر این نشانه ها با عارضه های فیزیولوژیکی یا بیماری های شایع این گیاه همپوشانی دارد. بنابراین با دیدن اولین نشانه های رنگ پریدگی یا بیماری در اسپاتی فیلوم ابتدا شما باید طبق آنچه در بالا گفتیم آبیاری را انجام دهید و در صورت رفع نشدن علائم به سراغ راه های درمانی بروید.

    نشانه های مشهود کم آبی: خشکی شدید خاک، زردشدن برگ ها، افتادگی و خم شدن ساقه ها از علائم تشنگی گیاه می باشد. در صورت مشاهده این نشانه ها، آبیاری را به طور منظم حداقل هفته ای یکبار انجام دهید. توجه داشته باشید گیاهانی با گلدان بزرگتر در هر بار آبیاری ، آب بیشتری را جذب می کنند و این تایم آبدهی را با مشکل روبرو می کند.
    تشخیص آبیاری بیش از حد کار دشواری میباشد اما اغلب نوک برگ ها در این مواقع به رنگ قهوه ای در می آید. در صورت غرقاب شدن ، پوسیدگی ریشه و مشکلات شدیدتری برای گیاه بوجود می آید.

    آبیاری اسپاتی فیلوم
    آبیاری اسپاتی فیلوم
  2. تعویض گلدان در صورت مشاهده عارضه پوسیدگی ریشه

    پوسیدگی ریشه از بیماری های رایج و متداول در اسپاتی فیلوم می باشد که هر گیاهی را تهدید به مرگ می کند. این بیماری در اثر آبیاری زیاد یا ضعیف بودن زهکش بوجود می آید. در صورتی که ریشه ها در تماس طولانی با آب باشند ، عملکرد ریشه برای جذب هوا مختل خواهد شد و در این مرحله پوسیدگی شروع می شود. انواع خاصی از میکروارگانیسم ها در پوسیدگی ریشه نقس دارند. اسپورهای قارچ در صورت وجود رطوبت گسترش می یابند و تمام ریشه را آلوده می کنند. پوسیدگی ریشه اغلب منجر به مرگ گیاه می شود اما برای نجات گیاه باید ابتدا آن را از گلدان خارج کنید و قسمت های نرم، آبکی و پوسیده ریشه را حذف نمایید. سپس گیاه را در گلدان جدید، خشک با زهکش عالی بکارید.

    پوسیدگی ریشه از زیر خاک شروع می شود اما علائم پژمردگی در قسمت طوقه به بالای گیاه نمایان خواهد شد. اگر چه نور آفتاب و آبیاری زیاد باعث افتادگی ساقه می شود اما در بیشتر اوقات این علائم نشان دهنده پیشرفت بیماری پوسیدگی ریشه می باشد.
    در صورت آلودگی گیاه مادری ، گیاهچه تاج آن را به گلدان دیگر منتقل کنید.

    پوسیدگی ریشه اسپاتی فیلوم
    پوسیدگی ریشه اسپاتی فیلوم
  3. استفاده از صابون حشره کش برای دفع شته و کنه

    اسپاتی فیلوم مستعد حمله شته ها، کنه ها و سایر بندپایان کوچک می باشد. در صورت مشاهده علائمی مانند برگ مردگی، پژمردگی، حمله آفات و حشرات، ترشح چسبناک روی برگ و یا تار تنیده شده سفید رنگ احتمال وجود بیماری وجود دارد. برای رهایی از آفاتی از قبیل شته و کنه و شپشک ها با فشار آب قوی گیاه را بشورید. برای اطمینان از عدم بازگشت آفت با حشره کش ارگانیک و بی خطر گیاه را سمپاشی کنید. همچنین برای استفاده از آفت کش خانگی مانند صابون حشره کش طبق دستور العمل زیر عمل کنید:

    1 قاشق غذاخوری (15 میلی لیتر) روغن نباتی، 3 قاشق غذاخوری (16 گرم) فلفل تند و 12 گرم (1 قاشق غذاخوری) صابون چرب طبیعی (بصورت جامد نه مایع!) را در 1 لیتر آب گرم حل کنید. سپس این ترکیب را داخل اسپری بریزید و بر روی گیاه آلوده اسپری کنید.

    آفات اسپاتی فیلوم
    آفات اسپاتی فیلوم
  4. حذف آلودگی های قارچی گیاه

    عفونت های قارچی ابتدا بالقوه و سپس کشنده می شوند. در صورت مشاهده کپک های سفید و خاکستری رو سطح خاک به هیچ عنوان نگران نشوید چون این قارچ ها مشکلی برای گیاهتان بوجود نمی آورند (اگرچه میتواند برای بعضی از افراد ایجاد حساسیت و آلرژی کند). برای حذف این لکه ها میتوانید از دارچین استفاده کنید (دارچین خاصیت قارچکشی دارد که باید کمی دارچین در آب بریزید و سپس به بستر آلوده اضافه کنید). در صورت مشاهده لکه های تیره رنگ روی ساقه اسپاتی فیلوم احتمالا گیاهتان دچار عفونت شدید قارچی شده است (البته در بعضی مواقع علت لکه های سیاه ساقه سرمازدگی میباشد).

    در صورت گسترش آلودگی های قارچی ، بهترین اقدام حذف و سوزاندن گیاه آلوده می باشد چراکه اسپورهای قارچ به طور پایدار تنه را درگیر کرده و مانع از رشد و سبزینگی گیاه شما خواهد شد. اسپورهای قارچ قابلیت انتقال بیماری به گلدان های دیگر را نیز دارند. اگر مایل به حذف گیاه نیستید تمامی قسمت های آلوده را با تیغ تیز تمیز دور بریزید. تفاله چایی و قارچکش های طبیعی برای کنترل آلودگی های قارچی در خاک بسیار مفید می باشند.

    آلودگی قارچی اسپاتی فیلوم
    آلودگی قارچی اسپاتی فیلوم

 

سوالات رایج درباره اسپاتی فیلوم و پاسخ آنها

سوال1: علت زردی برگ های گیاه اسپاتی فیلوم من چیست؟

پاسخ1: قرار گرفتن گیاه در پشت پنجره و نور زیاد از علت های این عارضه می باشد. گیاه را به نقطه کم نور تر منتقل کنید.

سوال2: برگ های گیاه من ریزش شدیدی پیدا کرده چیکار کنم؟

پاسخ 2: قرار گرفتن در سایه شدید علت ریزش برگ های اسپاتی فیلوم می باشد . در صورت نداشتن نور مناسب، بهتر است از نور مصنوعی مثل لامپ فلورسنت استفاده نمایید.

سوال 3: گیاه من به یکباره دچار پژمردگی شده و احساس میکنم داره از بین میره چیکار کنم؟

پاسخ3: آبیاری بیش از اندازه و عدم زهکش مناسب گلدان از پژمردگی های بی دلیل و یکباره گیاه اسپاتی فیلوم می باشد. شما باید سریعا گلدان را تعویض کرده و با خاک مناسب و مخصوص که در بالا توضیح داده شده گلدان را پر کرده و با آبیاری منظم گیاهتان را دوباره به حالت طبیعی بر گردانید.

سوال4: گیاه من از نظر ظاهری کاملا سالم است اما گل نمی دهد لطفا راهنمایی فرمایید؟

پاسخ 4: بی نظمی در آبیاری و عدم نور مناسب دو احتمال قوی برای عدم گلدهی اسپاتی فیلوم می باشد. هفته ای دو الی 3 بار با آب مقطر یا آب تسویه شده بدون کلر گیاهتان را آبیاری کنید. اسپاتی فیلوم اگرچه از نور زیاد بیزار است اما نور کم هم مانع گلدهی اش می شود. گیاه را به نقطه روشنتر منتقل کنید.

سوال 5: تو خونمون حیوان خانگی دارم آیا اسپاتی فیلوم برایش ضرر دارد؟

پاسخ 5: اسپاتی فیلوم برای سگ و گربه به شدت سمی و کشنده است. در صورت داشتن حیوانات خانگی اسپاتی فیلوم را دور از دسترس آنها قرار دهید.

سوال6: اسپات گل به رنگ قهوه ای در اومده چیکار باید کنم؟

پاسخ6: اگر گلهای گیاهتان شل شده آنها را بکنید. برای اینکار از قیچی تمیز استفاده کنید. ضعف گیاه و عدم رعایت شرایط صحیح نگهداری از علائم این عارضه می باشد.

سوال 7: علت زردی برگ های اسپاتی فیلوم چیست؟

پاسخ 7: معمولاً وقتی برگهای گیاه زرد می شوند ، گیاه بیمار و در حال مرگ است. ابتدا مطمئن شوید که آن را بیش از حد یا کمتر از مقدار مورد نیاز آبیاری نکرده اید! سپس خاک و سطح گیاه را بررسی کنید تا از نبود بیماری اطمینان حاصل کنید. این اتفاق گاهی اوقات به دلیل نور زیاد رخ میدهد. 

سوال8: گیاهم پژمرده و قهوه ای شده چیکار کنم خوب شه؟

پاسخ 8: ابتدا 24 ساعت در تاریکی مطلق قرار دهید. سپس آن را غرقاب کنید و 24 ساعت زیر نور خورشید قرار دهید تا خاک آن کاملا خشک شود.

منبع: سایت مهندس نیک

کپی برداری با ذکر منبع و لینک به سایت مهندس نیک بلامانع می باشد.